# Sektörler: Genel Araştırma, Moda, Reklam Testi

Ana sayfadaki üç sektörün ne işe yaradığını, popülasyonların neden sektöre bağlı olduğunu, her sektörde hangi yöntemlerin bulunduğunu ve doğru sektörü nasıl seçeceğinizi anlatır.

Her çalışma bir sektörde kurulur. SCL'ye giriş yaptığınızda açılan **Hangi sektörde araştırma yapmak istersin?** ekranında üç sektör vardır: **Genel Araştırma**, **Moda** ve **Reklam Testi**. Sektör, çalışmanın hangi popülasyonla yürütüleceğini, hangi yöntemlerin sunulacağını ve raporda sonuçların hangi gruplara göre ayrılacağını belirler.

## Sektör ekranı

Bu ekranı kenar çubuğundaki **Yeni Araştırma** öğesiyle ya da SCL logosuna tıklayarak açarsınız. Kartlar şu sırayla görünür:

| Sektör | Kart açıklaması | Karta tıklayınca |
| --- | --- | --- |
| **Genel Araştırma** | "Pazar segmentasyonlu genel amaçlı araştırma." | **Araştırma Türünüzü Seçin** ekranı açılır. |
| **Moda** | "Arketip tabanlı panelde giysi karşılaştırma." | **Moda** başlıklı yöntem ekranı açılır. |
| **Reklam Testi** | "Video reklamını sentetik tüketici paneliyle test edin." | Sektörde tek yöntem olduğu için yöntem seçimi atlanır, popülasyon adımı açılır. |

Kurulumun geri kalanını [Yeni araştırma başlatma](/dokumantasyon/arastirmalar/yeni-arastirma) sayfası anlatır. **Hızlı Araştırma** ekranında ise sektörü **Araştırma Türü** alanından seçersiniz; ayrıntılar için [Hızlı Araştırma](/dokumantasyon/arastirmalar/hizli-arastirma) sayfasına bakın.

> [!NOTE]
> Eski sektörler (FMCG (Gıda Dışı), Bankacılık, Tüketici Elektroniği, Kişisel Bakım) 27 Ağustos 2026'dan beri ana sayfada yoktur. Bu sektörlerde yaptığınız çalışmalar ve popülasyonlar **Genel Araştırma** altında görünmeye devam eder; bu sektörlerde yeni çalışma başlatılamaz.

## Genel Araştırma

Genel Araştırma her ürün, hizmet ya da kategori için kullanılabilir ve yedi yöntem sunar. Giyim ve reklam dışındaki konularda bu sektörü seçin.

Popülasyon, çalışmanın yürütüldüğü ve kaydedilip yeniden kullanılabilen sentetik tüketici (persona) grubudur. Genel Araştırma popülasyonundaki personalar Türkiye nüfus ve gelir verilerinden örneklenir. Formda persona sayısını, yaş, cinsiyet, il, SES (sosyoekonomik statü) gibi filtreleri ve bir **Araştırma Konusu** girersiniz.

Sistem bu konuya uygun bir segmentasyon bulur; segmentasyonu kabul ettiğinizde her personaya bir pazar segmenti atanır. Raporlarda sonuçları pazar segmentine ve demografik boyutlara göre ayırabilirsiniz. Ayrıntılar için [Popülasyon oluşturma](/dokumantasyon/populasyonlar/populasyon-olusturma) ve [Segmentasyon](/dokumantasyon/sonuclar/segmentasyon) sayfalarına bakın.

## Moda

Moda, giyim ürünlerine yönelik sektördür. Kart açıklaması karşılaştırmadan söz etse de Moda'da Genel Araştırma'daki yedi yöntemin hepsi vardır; bazıları farklı adla görünür (aşağıdaki yöntem tablosuna bakın). Moda popülasyonu da Genel Araştırma'daki gibi filtrelerle ve segmentasyonla kurulur; buna iki şey eklenir.

### Moda Öznitelikleri sekmesi

Moda popülasyon formunda **Moda Öznitelikleri** adlı ek bir sekme vardır. Burada iki dağılımı yüzde olarak ayarlarsınız:

- **Ana Alışveriş Kanalı**: Online Ağırlıklı, AVM Ağırlıklı, Outlet Ağırlıklı, Karma, Pasif.
- **Stil Özgüveni**: Yüksek, Orta, Düşük.

Her grubun toplamı %100 olmalıdır. Bir grubu boş bırakırsanız varsayılan dağılım kullanılır.

### Moda arketipleri

Arketip, personaya atanan, sektöre özgü tüketici tipidir. Moda'da Karşılaştırma ve Çoktan Seçmeli Anket çalışmaları başladığında her personaya aşağıdaki 12 moda alışveriş tipinden biri atanır. Arketipleri siz seçmezsiniz; popülasyon formunda bunun için bir alan yoktur.

| Arketip | Kısaca |
| --- | --- |
| Trendyol Pragmatist | Çoğunlukla internetten alışveriş yapar; önce fiyata ve ürün puanlarına bakar, markaya bağlılığı düşüktür. |
| AVM Flanörü | AVM alışverişini sosyal bir etkinlik olarak görür; mağazada dokunup dener, orta fiyatlı AVM markalarından alır. |
| Instagram Takipçisi | Stilini Instagram ve TikTok'tan alır; fenomenlerden etkilenir, gündemdeki parçalar için harcamaya hazırdır. |
| Kalite Avcısı | Az ama pahalı parça alır; kumaşa, dikişe ve dayanıklılığa bakar. |
| Klasik Muhafazakâr | İnancı ya da kültürel tercihi gereği muhafazakâr giyinir; beğenileri bu çerçevede şekillenir. |
| Hızlı Moda Döngücüsü | Çok alır, kıyafete bağlanmaz, gardırobunu sık yeniler. |
| Marka Sadığı | Bir iki markaya bağlıdır; marka değiştirmek ona risk gibi gelir. |
| Outlet Avcısı | Markaları bilir ama indirim arar; outlet mağazalarını ve sezon indirimlerini izler. |
| Minimalist Modern | Kapsül gardırop anlayışıyla nötr renkli, logosuz parçalar seçer; trendlere uzak durur. |
| Statü Göstericisi | Giyimi sosyal bir işaret olarak kullanır; logolar ve tanınan tasarımlar onun için önemlidir. |
| İşlevselci | Kıyafeti ihtiyaç olduğu için alır; bedene, dayanıklılığa, rahatlığa ve fiyata bakar. Alışverişi angarya olarak görür. |
| Sezon Alışverişçisi | Düğün, bayram, yaz ya da okul dönemi gibi vesilelerle alışverişe çıkar; özel günler için harcar, gündelik alışverişte tutumludur. |

Arketipleri raporda şu yerlerde görürsünüz:

- Karşılaştırma raporunda **Hedef kitle profili** bölümündeki **Arketipe göre** paneli ve **Persona detayları** listesindeki **Arketip** filtresi.
- Çoktan Seçmeli Anket raporunda **Arketip**, **Kanal** ve **Stil Güveni** kırılımları.

Moda'daki diğer beş yöntem, Genel Araştırma'da olduğu gibi arketip yerine pazar segmentlerini kullanır.

### Giyime uyarlanmış tasarım ekranları

Fiyat Analizi (WTP) tasarımında ürünün görseli ve açıklaması, ürün sayfası bağlantısından okunabilir. Karşılaştırma ekranında ise desteklenen moda siteleri listelenir ve kategori, giyim kategorileri arasından seçilir. Ayrıntılar için [Fiyat Analizi (WTP)](/dokumantasyon/arastirmalar/fiyat-analizi) ve [Karşılaştırma](/dokumantasyon/arastirmalar/karsilastirma) sayfalarına bakın.

## Reklam Testi

Reklam Testi sektörü, bir reklamı personalara izletip tepkilerini ölçmek için kullanılır. Sektörde tek yöntem vardır: Reklam Testi. Reklamı ekleme yollarını, mecra seçimini ve raporu [Reklam Testi](/dokumantasyon/arastirmalar/reklam-testi) sayfası anlatır.

Reklam Testi popülasyonu da filtrelerle ve segmentasyonla kurulur. Formda **Reklam Testi Özellikleri** adlı ek bir sekme vardır; burada iki dağılımı ayarlarsınız:

- **Kategori İlgilenimi**: Yüksek, Orta, Düşük.
- **Reklama Açıklık**: Yüksek, Orta, Düşük.

Moda'daki gibi her grubun toplamı %100 olmalıdır; boş bırakılan grup için varsayılan dağılım kullanılır.

Popülasyon oluşturulurken her personaya, reklamlara bakış tarzını anlatan bir arketip atanır (örneğin "Kanıt Arayan", "Fırsatçı", "Şüpheci" ya da "Reklam Atlayan"). Raporda arketip, **Persona Sesleri** kartlarında ve **Persona Kanıtları** listesindeki **Tüm arketipler** filtresinde görünür. Popülasyon segmentliyse **Segmentte ne değişti** grafiği, reklamın pazar segmentlerinde neyi değiştirdiğini gösterir.

## Sektörlere göre yöntemler

Aynı yöntem Genel Araştırma ve Moda'da farklı kart adıyla görünebilir. Kartların sırası iki sektörde aynıdır.

| Yöntem | Genel Araştırma kartı | Moda kartı | Reklam Testi |
| --- | --- | --- | --- |
| [Fiyat Analizi (WTP)](/dokumantasyon/arastirmalar/fiyat-analizi) | **Fiyat Analizi** | **Fiyat Analizi (WTP)** | yok |
| [Rekabet Analizi (Conjoint)](/dokumantasyon/arastirmalar/rekabet-analizi) | **Rekabet Analizi** | **Rekabet Analizi (Conjoint)** | yok |
| [Karşılaştırma](/dokumantasyon/arastirmalar/karsilastirma) | **Karşılaştırma** | **Karşılaştırma** | yok |
| [Öncelik Sıralaması (MaxDiff)](/dokumantasyon/arastirmalar/oncelik-siralamasi) | **Öncelik Sıralaması** | **Özellik Tercihi (MaxDiff)** | yok |
| [Özelliğin Fiyata Etkisi](/dokumantasyon/arastirmalar/ozelligin-fiyata-etkisi) | **Özelliğin Fiyata Etkisi** | **Özelliğin Fiyata Etkisi** | yok |
| [Çoktan Seçmeli Anket](/dokumantasyon/arastirmalar/anket) | **Anket** | **Çoktan Seçmeli** | yok |
| [Gerçek Zamanlı Odak Grup](/dokumantasyon/arastirmalar/odak-grup) | **Gerçek Zamanlı Odak Grup** | **Gerçek Zamanlı Odak Grup** | yok |
| [Reklam Testi](/dokumantasyon/arastirmalar/reklam-testi) | yok | yok | Kart yok; sektör kartı doğrudan bu yöntemi açar. |

Kısaltmalar: WTP, ödeme istekliliği (willingness to pay); MaxDiff, en iyi–en kötü ölçekleme demektir. Yöntemlerin hangi soruya cevap verdiğini [Doğru yöntemi seçme](/dokumantasyon/arastirmalar/yontem-secimi) sayfası karşılaştırır.

## Popülasyonlar sektöre bağlıdır

Bir sektörde oluşturduğunuz popülasyon yalnızca o sektörde kullanılabilir. Örneğin bir Moda popülasyonunu Genel Araştırma'da ya da Reklam Testi'nde seçemezsiniz.

- Bir popülasyonu aynı sektörün başka yöntemlerinde yeniden kullanabilirsiniz. Bunun için Genel Araştırma'da **Mevcut Popülasyonu Seç**, Moda ve Reklam Testi'nde **Mevcut popülasyonu kullan** kartını seçin.
- Moda ve Reklam Testi'nde listede yalnızca tamamlanmış ve seçtiğiniz yönteme hazır popülasyonlar görünür. Uygun popülasyon yoksa kartta "Henüz popülasyon yok — önce bir tane oluşturun" yazar.
- Popülasyon oluşturmak kredi harcamaz. Yine de formu gönderebilmek için bakiyeniz Genel Araştırma'da en az 500, Moda ve Reklam Testi'nde en az 50 kredi olmalıdır. Ayrıntılar için [Krediler](/dokumantasyon/hesap/krediler) sayfasına bakın.

Kayıtlı popülasyonlarınızın listelendiği **Popülasyonlar** ekranını [Popülasyon kütüphanesi](/dokumantasyon/populasyonlar/populasyon-kutuphanesi) sayfası anlatır.

## Akıştaki farklar

Kurulum adımları üç sektörde neredeyse aynıdır. Reklam Testi'nde yöntem seçiminin atlanması dışında bilmeniz gereken fark, başlatmadan önceki kredi kontrolüdür. Moda ve Reklam Testi'nde bakiyeniz tahmini krediden azsa **Çalışma Ön İzleme** sayfasındaki **Başlat** düğmesi kapalı kalır. Genel Araştırma'da düğme açık kalır; başlatmadan önce **Kredi Kullanımı** değerini kendiniz kontrol edin.

> [!WARNING]
> Genel Araştırma'daki Karşılaştırma yönteminde ön izleme adımı yoktur: tasarım ekranındaki **Sonraki Adım** düğmesi çalışmayı hemen başlatır. Maliyeti önceden aynı ekrandaki **Tahmini maliyet** rozetinden kontrol edin.

## Doğru sektörü seçme

| Durumunuz | Sektör |
| --- | --- |
| Giyim dışı bir ürün, hizmet ya da marka için fiyat, özellik, mesaj ya da odak grup sorusu soracaksınız. | Genel Araştırma |
| Bir giyim ürününü test edeceksiniz ve sonuçları arketiplere, alışveriş kanalına ya da stil özgüvenine göre görmek istiyorsunuz. | Moda |
| İki giyim ürününü görselleriyle karşılaştıracaksınız. | Moda |
| Bir reklamın sonuna kadar izlenip izlenmediğini, ne kadar beğenildiğini ve markaya etkisini ölçeceksiniz. | Reklam Testi |

Seçerken şunları da göz önünde bulundurun:

- **Giyim ürünleri için Genel Araştırma da kullanılabilir.** Moda'yı seçerseniz arketipleri, **Moda Öznitelikleri** sekmesini ve giyime uyarlanmış tasarım ekranlarını da kullanırsınız.
- **Birbiriyle karşılaştıracağınız çalışmaları aynı sektörde kurun.** Popülasyonlar sektörler arasında paylaşılmaz; aynı personalarla birden çok yöntem çalıştırmak için hepsinin aynı sektörde olması gerekir.
- **Reklam Testi'nde fiyat yöntemi yoktur.** Reklamdaki ürünün fiyatını ölçmek için Genel Araştırma ya da Moda'da bir Fiyat Analizi kurun; bunun için o sektörde ayrı bir popülasyon gerekir.

Sonuçların nasıl yorumlanması gerektiğini [Doğruluk ve sınırlar](/dokumantasyon/baslarken/dogruluk-ve-sinirlar) sayfası anlatır.

## İlgili sayfalar

- [Yeni araştırma başlatma](/dokumantasyon/arastirmalar/yeni-arastirma)
- [Doğru yöntemi seçme](/dokumantasyon/arastirmalar/yontem-secimi)
- [Popülasyon oluşturma](/dokumantasyon/populasyonlar/populasyon-olusturma)
- [Karşılaştırma](/dokumantasyon/arastirmalar/karsilastirma)
- [Reklam Testi](/dokumantasyon/arastirmalar/reklam-testi)