Fiyat analizi (WTP)
Fiyat Analizi (WTP), tüketicilerin bir ürün için ödemeye hazır oldukları fiyat aralığını ölçer. Bir ürünü ve test edilecek fiyatların listesini (fiyat merdiveni) tanımlarsınız; popülasyondaki her sentetik tüketici (persona) her fiyatta ürünü alıp almayacağını ayrı ayrı yanıtlar. Örnek soru: “Bu ürünü 750 TL’ye satarsak tüketicilerin yüzde kaçı alır ve hangi fiyat en yüksek geliri getirir?”
Fiyat Analizi kurmak ve raporu okumak
Genel Araştırma'da bir ürün için fiyat merdiveni kurulur, ön izlemede kredi kontrol edilip çalışma başlatılır. Ardından raporda optimal fiyat, talep ile gelir eğrileri ve segment kırılımları gösterilir.
Ödeme istekliliği (WTP, willingness to pay), bir personanın ürünü hâlâ satın alacağı en yüksek fiyattır. Yöntem Genel Araştırma sektöründe Fiyat Analizi, Moda sektöründe Fiyat Analizi (WTP) kartıyla açılır.
Ne zaman kullanılır
- Yeni bir ürün için hangi fiyat aralığında talep olduğunu görmek istiyorsanız.
- Fiyatı artırmanın ya da düşürmenin alıcı oranını ne kadar değiştireceğini önceden görmek istiyorsanız.
- Test ettiğiniz aralıkta geliri en yükselten fiyatı arıyorsanız.
- Hangi yaş, gelir grubu ya da SES grubunun daha yüksek fiyatı kabul ettiğini karşılaştırmak istiyorsanız.
Fiyat Analizi tek bir ürünü, rakip göstermeden test eder. Ürününüzü rakiplerle birlikte fiyatlamak için Rekabet Analizi (Conjoint), bir özelliğin ödeme istekliliğini ne kadar değiştirdiğini ölçmek için Özelliğin Fiyata Etkisi yöntemini kullanın. Hangisinin uygun olduğuna karar vermek için Doğru yöntemi seçme sayfasına bakın.
Başlamadan önce
- Popülasyon. Hazır bir popülasyon seçebilir ya da kurulum sırasında yenisini oluşturabilirsiniz (Popülasyon oluşturma). Rapordaki kırılımlar popülasyonun özelliklerinden gelir; eklediğiniz bir özel özellik raporda ayrı bir kırılım olur.
- Ürün adı. Marka, model ve ambalaj boyutunu içeren belirgin bir ad hazırlayın. SCL ürünün piyasa fiyatını bu addan tahmin eder ve çalışmada referans olarak kullanır.
- Raf fiyatı. Merdiveni ürünün bugünkü fiyatının hem altına hem üstüne uzanacak şekilde planlayın.
- Segment büyüklüğü. Segment grafikleri 5’ten az personası olan grupları göstermez. Segmentleri karşılaştıracaksanız popülasyonu buna göre büyük tutun.
Araştırmayı kurma
Aşağıdaki adımlar Genel Araştırma içindir; Moda farkları sonraki alt bölümde.
- Kenar çubuğunda Yeni Araştırma düğmesine tıklayın ve Genel Araştırma kartını seçin.
- Araştırma Türünüzü Seçin sayfasında Fiyat Analizi kartına tıklayın.
- Popülasyon Modunu Seçin adımında Mevcut Popülasyonu Seç ya da Yeni Popülasyon Oluştur seçeneğine tıklayın. Personalar oluşturulurken tasarım sayfasını doldurabilirsiniz, ancak rozette Personalar Oluşturuldu yazana kadar ilerleyemezsiniz.
- İsteğe bağlı: önceki bir fiyat tasarımını kullanmak için Kayıtlı Anketlerden Seç kartından birini seçin. Vazgeçerseniz Seçimi kaldır ile formu eski hâline getirin.
- Fiyat Analizi Ayarları kartında Ürün Adı alanını doldurun; isterseniz Ürün Açıklaması ekleyin.
- Minimum Fiyat (TL), Maksimum Fiyat (TL) ve Fiyat Artışı (TL) değerlerini girin. Merdiven Fiyat Noktaları (N adet) bölümünde ₺ çipleri olarak görünür.
- İsteğe bağlı: Özel Fiyat Ekle ile ek bir fiyat yazın ve Enter tuşuna basın. Elle eklediğiniz bir fiyatı çipindeki X ile kaldırabilirsiniz.
- Sonraki Adım düğmesine, ardından onay penceresinde Devam Et düğmesine tıklayın. SCL bu aşamada piyasa fiyatı kontrolünü yapar.
- Çalışma Ön İzleme sayfasında Deney Özeti kartını kontrol edin: yöntem Temel Fiyatlandırma olarak görünür, yanında Kişi Sayısı, Fiyat Noktası ve Kredi Kullanımı yer alır.
- Başlat düğmesine tıklayın ve Devam Et ile onaylayın. Çalışma bitince Analiziniz hazır mesajı görünür ve birkaç saniye sonra rapor açılır.
İlerleme ekranından ayrılabilirsiniz; çalışma arka planda sürer. Fiyat tasarımlarınız Anketler kütüphanesine kaydedilir. Bir tasarımı başka bir popülasyonda çalıştırmak için Hızlı Araştırma sayfasına bakın.
Piyasa fiyatı kontrolü
Fiyat aralığınız piyasa koşullarının dışında görünüyorsa Bu fiyat gerçeği yansıtmıyor olabilir penceresi açılır ve Tipik aralık: ile Tahmini piyasa fiyatı: değerlerini gösterir. Merdiveni düzeltmek için İptal düğmesine tıklayın. Değiştirmeden ilerlemek için Yine de devam etmek istiyorum kutusunu işaretleyip Devam Et düğmesine tıklayın.
Kayıtlı bir tasarım seçtiyseniz o tasarımla saklanan piyasa fiyatı kullanılır ve kontrol atlanır. Genel Araştırma’da ürün için piyasa fiyatı bulunamazsa çalışma personalara soru sorulmadan başarısız olur ve kredi düşülmez.
Moda sektöründe
- Yeni Araştırma › Moda › Fiyat Analizi (WTP) kartını seçin.
- Popülasyon seçin adımında Mevcut popülasyonu kullan ya da Yeni popülasyon oluştur seçeneğine tıklayın.
- Ürün kaynağı kartında ürün sayfasının bağlantısını Ürün URL’si alanına yapıştırın. Durum Ürün okunuyor… yazısından Tamam görünüyor ya da Ürün bilgisi alınamadı olarak değişir. Okunan bağlantı ürün adını, açıklamasını ve görselini doldurur.
- Bağlantı yoksa ya da okunamadıysa Ürün fotoğrafı (opsiyonel) alanından bir fotoğraf yükleyin.
- Fiyat Analizi Ayarları formunu doldurun ve Sonraki Adım düğmesine tıklayın. Moda’da onay penceresi açılmaz; piyasa fiyatı kontrolü sürerken düğmede Fiyat doğrulanıyor… yazar.
- Ön izlemeyi kontrol edin ve Genel Araştırma’daki gibi Başlat ile çalışmayı başlatın.
Ürün sayfasında fiyat varsa merdiven bu fiyatın %80’inden %120’sine 5 fiyat noktası olarak kurulur ve Bu fiyat gerçeği yansıtmıyor olabilir penceresi açılmaz.
Moda’da ek bir kontrol vardır: merdivende tahmini piyasa fiyatının 1,2 katı ya da altında en az bir fiyat ve 0,8 katı ya da üstünde en az bir fiyat bulunmalıdır. Bulunmazsa Fiyat merdiveni pazar aralığının dışında penceresi açılır. Pencere bir Önerilen merdiven (tahmini fiyatın 0,6 katından 2,2 katına 7 fiyat) sunar. Önerilen merdiveni uygula bu listeyle, Yine de çalıştır kendi merdiveninizle devam eder.
Ayarlar ve sınırlar
| Ayar | Kural |
|---|---|
| Ürün Adı | Zorunlu, en fazla 255 karakter |
| Ürün Açıklaması | İsteğe bağlı; Genel Araştırma’da en fazla 1.000, Moda’da 2.000 karakter |
| Minimum Fiyat (TL) | 0 ya da üstü |
| Maksimum Fiyat (TL) | Minimum fiyattan büyük |
| Fiyat Artışı (TL) | 0’dan büyük |
| Fiyat noktası sayısı | Otomatik merdivende 3 ile 16 arası |
| Fiyat biçimi | En fazla 2 ondalık |
| Özel Fiyat Ekle | Merdivene eklenir; aynı fiyat bir kez sayılır |
| Para birimi | Yalnızca TL |
| Varsayılan | 500–1.000 TL, 100 TL artış (6 fiyat noktası) |
| Ürün görseli (Moda) | Zorunlu; 1 görsel, JPG, PNG veya WebP, en fazla 5 MB |
Merdiven en düşük fiyattan başlar ve her basamakta artış kadar yükselir. En yüksek fiyat, ancak artış tam olarak ona denk gelirse merdivene girer; bu yüzden artışı aralığı tam bölecek şekilde seçin. Örneğin 500–1.000 TL ve 100 TL artış 6 fiyat noktası üretir. 100–1.000 TL ve 50 TL artış 19 nokta eder; bu durumda “Fiyat noktası sayısı 3 ile 16 arasında olmalıdır. Mevcut: 19. Lütfen fiyat aralığını veya artış değerini ayarlayın.” uyarısı görünür.
Kredi hesabı
Kredi = fiyat noktası sayısı × persona sayısı. Elle eklenen her özel fiyat da bir fiyat noktası sayılır.
Örnek: 200 personalık bir popülasyonda 500–1.000 TL aralığını 100 TL artışla test ediyorsunuz. 6 fiyat noktası × 200 persona = 1.200 kredi. Bir özel fiyat eklerseniz 7 × 200 = 1.400 kredi olur.
- Ön izlemedeki Kredi Kullanımı bakiyeyi ve tahmini krediyi birlikte gösterir (örneğin 5.000/1.200). Bakiye yetmiyorsa değerin yanında kırmızı bir uyarı simgesi çıkar; üzerine geldiğinizde uyarı ve Kredi Satın Al düğmesi görünür.
- Kredi, yanıtlar toplandıktan sonra düşülür. Yanıt toplanırken başarısız olan ya da bakiye yetmediği için başlamayan çalışma kredi harcamaz.
- Genel Araştırma’da kredi kaydedilen yanıtlara göre düşülür; yarıda kalan bir çalışmayı yeniden başlattığınızda yalnızca yeni yanıtlar ücretlendirilir.
- Genel Araştırma’da yanıtlar toplanmış ve yalnızca analiz başarısız olmuşsa kredi zaten düşülmüştür. Başlat ile yeniden denediğinizde yalnızca analiz tekrarlanır; yeni kredi düşülmez.
- Raporu açmak, kırılım değiştirmek, Yenile, PDF İndir ve Excel İndir kredi harcamaz.
Paketler ve bakiye için Krediler sayfasına bakın.
Sonuçları okuma
Raporlar sayfasında Fiyat filtresini seçin ve Fiyat WTP rozetli kartı açın. Rapor başlığı ürün adıdır. Yenile analizi yeniden yükler; çalışmayı tekrarlamaz.
Kabul oranları şöyle hesaplanır: her personaya her fiyat ayrı ayrı sorulur ve o fiyattaki satın alma olasılığı kaydedilir. Bir personanın olasılığı, fiyat yükseldikçe artmayacak şekilde düzenlenir. Bir fiyattaki kabul oranı, bu olasılıkların tüm personalar üzerinden ortalamasıdır.
Özet kartlar
| Kart | Ne gösterir |
|---|---|
| Katılımcı | Analize giren persona sayısı |
| Optimal Fiyat | Test edilen aralıkta geliri (fiyat × alıcı sayısı) en yükselten fiyat. Fiyatlardan geçirilen düzgün bir eğri üzerinde bulunur, iki test fiyatının arasına düşebilir. |
| Optimal Fiyatta Talep | Optimal fiyatta ürünü alması beklenen personaların yüzdesi |
| Min. Fiyatta Talep | En düşük test fiyatında almaya razı olanların yüzdesi; aralıktaki en yüksek talep |
| Ortalama Fiyat | Ortalama ödeme istekliliği: her persona için satın alma olasılığının %50 ya da üstünde olduğu en yüksek test fiyatının ortalaması. Hiçbir fiyatı kabul etmeyenler hesaba katılmaz. Excel ve PDF’te Ort. WTP adıyla geçer. |
Talep & Gelir
- Kabul Eğrisi (Talep): Her fiyatta ürünü alması beklenen persona sayısı. Test edilen fiyatlar nokta olarak işaretlidir; optimal fiyat eğri üzerinde gösterilir.
- Gelir Optimizasyon Eğrisi: Her fiyatta fiyat × alıcı sayısı; tepe noktası optimal fiyattır. Hiçbir fiyatta kabul oranı %1’e ulaşmazsa eğri yerine Test edilen fiyatlarda talep yok yazar.
- Fiyat Noktasına Göre Satın Alma Oranı: Her test fiyatında almaya razı personaların yüzdesi, çubuk grafik olarak.
Aynı sekmedeki Fiyat Seviyesi Analizi grafiği sonuçları segmentlere göre gösterir; aşağıdaki bölümde anlatılıyor.
Fiyat Tablosu
Fiyat Karşılaştırma Tablosu her test fiyatı için Fiyat, Kabul Oranı ve Örneklem (o fiyatta hesaba katılan persona sayısı) sütunlarını gösterir. Optimal fiyat test fiyatlarından birine denk geliyorsa o satır vurgulanır.
Segmentlere göre inceleme
Rapor, sonuçları popülasyonun özelliklerine göre ayırır; örneğin yaş, cinsiyet, eğitim, gelir grubu, SES ve eklediyseniz özel özellik. Şehir ve isimler kırılım olarak sunulmaz. Boyutu Özellik menüsünden seçin.
- Fiyat Seviyesi Analizi (Talep & Gelir sekmesi): Her segment için bir çizgi çizer. Metrik menüsünden Satın Alma Oranı, Talep ya da Gelir seçin.
- Segment Bazlı Optimal Fiyat (Segment Analizi sekmesi): Her segmentin gelirini en yükselten test fiyatını Segment, Optimal Fiyat, Optimal Gelir, Satın Alma Oranı ve Talep sütunlarıyla gösterir.
- Fiyat Senaryo Analizi (Segment Analizi sekmesi): Bir Fiyat seçin; her segmentin o fiyattaki kabul ve ret oranları Kabul % ve Red % çubuklarıyla görünür. Genel optimal fiyata denk gelen test fiyatının yanında “(Optimal)” yazar.
- Çapraz Tablo (en az iki boyut varsa): Özellik A, Özellik B ve Metrik seçin; görünümü Çizgi ya da Isı Haritası yapın. Segment Kombinasyonları — Optimal Fiyat & Gelir tablosu her kombinasyonun N, Optimal Fiyat, Talep, Optimal Gelir ve Ort. Satın Alma değerlerini verir.
5’ten az personalı segmentler ve çapraz tablo hücreleri gösterilmez. Kırılımlar yalnızca bu menülerdeki boyutlarla yapılır; raporda serbest filtre yoktur. Boyutu değiştirmek çalışmayı tekrarlamaz; aynı yanıtları yeniden gruplar. Ayrıntı için Segmentasyon sayfasına bakın.
Dışa aktarma
- Excel İndir: Dosya arka planda hazırlanır ve indirilir. Sekme adları arayüz dilinden bağımsız olarak İngilizcedir: Meta (çalışma adı, ürün, dışa aktarma tarihi, toplam persona ve yanıt sayısı), Executive Summary (özet metrikler), Price Acceptance (fiyat başına kabul), Demand Curves (talep eğrisi), Segment Impact (segment başına Ort. WTP ve Optimal Fiyat), Population (persona demografisi) ve Raw (her personanın her fiyattaki satın alma olasılığı).
- PDF İndir: Açılan PDF segment seçimi penceresinde PDF’e eklenecek segment boyutlarını işaretleyin ve PDF oluştur düğmesine tıklayın. Uygun segment boyutu yoksa pencere açılmaz ve PDF segment sayfaları olmadan hazırlanır. PDF temel metrikleri, fiyat noktalarını, talep ve gelir eğrilerini, kabul oranlarını, segment fiyatlandırmasını ve bir özeti içerir.
Dosyaların içeriği arayüz dilinizde hazırlanır. Ayrıntılar için Dışa aktarma ve indirme sayfasına bakın.
İpuçları ve sık yapılan hatalar
- Optimal fiyatı tek başına okumayın. Optimal Fiyatta Talep çok düşükse ya da gelir eğrisi gösterilmiyorsa merdiven, personaların ödemeye razı olduğu düzeyin üstündedir.
- Hedef segmentinizin fiyatına bakın. Genel optimal fiyat tüm popülasyona göre hesaplanır ve en büyük segmentin etkisinde kalabilir. Belirli bir kitle için Segment Bazlı Optimal Fiyat tablosunu kullanın.
- Segmentleri gelirle değil oranla karşılaştırın. Optimal Gelir ve Talep segmentin büyüklüğüyle artar; Optimal Fiyat ve Satın Alma Oranı daha adil bir karşılaştırma sağlar.
- Küçük segmentlere dikkat edin. Bir boyutta çok sayıda segment görünmüyorsa daha büyük bir popülasyon ya da daha az gruplu bir boyut (gelir grubu yerine SES gibi) kullanın.
- Kayıtlı tasarımda bir alanı değiştirmek seçimi kaldırır. Bu durumda piyasa fiyatı kontrolü yeniden yapılır.
- Başarısız çalışmayı yeniden başlatın. Genel Araştırma’da Deney Başarısız ekranında Ön İzlemeye Dön düğmesine, ardından yeniden Başlat düğmesine tıklayın. Tüm fiyatları yanıtlamış personalara sorular yeniden sorulmaz.