Gerçek zamanlı odak grup

Yöntem, bir tercihin arkasındaki nedenleri, tüketicilerin kullandığı dili ve itirazlarını ortaya çıkarır. Örnek soru: “Bu ambalajı rafta görseniz aklınıza ilk ne gelir?” En az 5 yanıt toplandığında yapay zekâya özet, duygu, tema ve görüş kümeleri içeren bir analiz hazırlatabilirsiniz.

Ne zaman kullanılır

• Bir konsept, ambalaj, reklam ya da mesaj hakkında ilk tepkileri ve gerekçeleri görmek.
• Anket yazmadan önce tüketicilerin konuyu hangi kelimelerle anlattığını öğrenmek.
• Bir fiyat ya da tercih sonucunun nedenlerini derinlemesine anlamak.
• Aynı konuyu iki farklı ifadeyle sorup hangi çerçevenin daha iyi yanıt aldığını görmek (A/B testi).

Odak grup nitel bir yöntemdir; oran ve fiyat ölçmek için diğer yöntemler daha uygundur. Bkz. Doğru yöntemi seçme. SCL’nin yapay zekâ araştırma asistanı Argus da soru rehberini hazırlayıp odak grubu sizin yerinize, moderatör olmadan yürütebilir. Bu yol aşağıdaki Argus ile odak grup bölümünde anlatılır.

Başlamadan önce

• Kredi: Ücret oturum başında toplu alınmaz; her katılımcı yanıtı için 10 kredi düşülür.
• Soru rehberi: Bir oturumda en fazla 200 yanıt alınır. Bu, 20 katılımcıyla yaklaşık 10, 10 katılımcıyla yaklaşık 20 soru demektir. Rehberinizi buna göre hazırlayın.
• Görseller: Ambalaj ya da reklam gösterecekseniz JPG, PNG veya WebP dosyalarını (her biri en fazla 5 MB) hazırlayın. GIF ve diğer biçimler kabul edilmez.
• A/B kararı: İki soru çerçevesini karşılaştıracaksanız A/B modunu ilk sorudan önce açın.

Araştırmayı kurma

1. Yeni Araştırma’ya tıklayın.
2. Genel Araştırma kartını seçin.
3. Araştırma Türünüzü Seçin ekranında Gerçek Zamanlı Odak Grup kartını seçin.
4. Popülasyon Modunu Seçin ekranında Yeni Popülasyon Oluştur ya da Mevcut Popülasyonu Seç seçeneğine tıklayın. Yeni popülasyonda Popülasyon büyüklüğü varsayılan olarak 20’dir; 1 ile 20 arasında bir değer girebilirsiniz. Mevcut popülasyon daha büyükse bir sonraki adımda içinden en fazla 20 katılımcı seçersiniz.
5. Personalar hazırlanırken Katılımcılar Oluşturuluyor ekranı görünür. Sayfa kendiliğinden yenilenir.
6. Katılımcı Seçimi ekranında katılımcıları seçin (bkz. aşağıdaki bölüm).
7. Alttaki devam düğmesine tıklayın (ör. 8 Katılımcı ile Devam Et). Odak Grup Oturumu açılır. Bu yöntemde Çalışma Ön İzleme ve Başlat adımı yoktur.

Popülasyon formu için bkz. Popülasyon oluşturma. Moda sektöründe yeni popülasyon 10–20 persona olur ve hazırlanırken Odak Grubu Hazırlanıyor ekranı görünür. Moda’da popülasyon 20 persona ya da daha azsa herkes katılımcı olarak seçilir ve oturum doğrudan açılır.

Katılımcı seçimi

Sağdaki Katılımcılar listesinde her kartta ad, pazar segmenti, SES ve gelir grubu yazar. Bir kartın üzerine geldiğinizde yaş, cinsiyet, şehir, eğitim, medeni durum, Satın Alma Davranışı ve varsa Özel Özellik bilgisini gösteren profil kartı açılır. Soldaki Akıllı Seçim bölümünde bir stratejiye tıkladığınızda en fazla 20 katılımcı otomatik olarak seçilir:

Ortak Kompozisyon’a tıkladığınızda Elde edilen kompozisyon kutusu açılır. Kutuda Hazır ya da Engellendi rozeti ve üç değer yer alır: Kota dengesi (demografik denge), Disposition yayılımı (beş temel kişilik özelliğindeki, yani OCEAN’daki çeşitlilik) ve Engellenen pay (demografik ya da kişilik bilgisi eksik olduğu için dışarıda kalan oran). Altındaki Gerçekleşen durum tablosu popülasyonu (Havuz) seçilen grupla (Grup) karşılaştırır. Diğer stratejiler rastgele seçim yapar; aynı stratejiye yeniden tıklarsanız farklı bir grup çıkabilir.

Manuel Seçim için kartlara tek tek tıklayın; 20 katılımcıya ulaştığınızda kalan kartlar seçilemez hâle gelir. Tümünü Seç listedeki ilk 20 personayı seçer, Temizle seçimi sıfırlar.

Kalıcı Panel

Seçtiğiniz katılımcıları sonraki çalışmalarda yeniden kullanmak için Panel adı alanına bir ad yazın ve oluşturma düğmesine tıklayın (ör. Seçili 12 kişiyle panel oluştur). Aynı sektördeki bir sonraki odak grupta kaydettiğiniz paneli listeden seçin ve Kompozisyonu önizle’ye tıklayın. Önizleme Hazır ise Panelden örnekle ve devam et’e tıklayın: önceki çalışmalarda daha az kullanılan üyeler öne alınarak en fazla 20 katılımcı seçilir ve oturum açılır.

Bu oturumlarda katılımcılar iki dalga hâlinde konuşur: önce dışa dönük personalar yanıt verir, ikinci dalga ilk dalganın yanıtlarını görür. Çok içine kapanık bir persona bazı sorularda sessiz kalabilir; sessiz kaldığı yanıt için kredi düşülmez.

Argus ile odak grup

Oturumu kendiniz yönetmek yerine Argus’a yaptırabilirsiniz. Argus sohbette konuştuğunuz konuya göre 3–10 soruluk bir soru rehberi hazırlar ve 4–20 katılımcıyla moderatörsüz bir oturum kurar. Katılımcıları popülasyondan rastgele seçer; her katılımcı rehberdeki soruları sırayla yanıtlar.

Kredi, kendi yürüttüğünüz oturumdaki gibi yanıt başına 10 kredi olarak düşülür. Ancak oturum başlamadan önce rehberin tamamının maliyeti bakiyenizle karşılaştırılır: soru sayısı × katılımcı sayısı × 10. Örneğin 8 soru × 10 katılımcı × 10 = 800 kredi. Bakiye yetmezse oturum başlamaz ve Argus bunu size bildirir.

Bakiye yeterliyse Argus mesaj kutusunun üstünde Odak grubunu başlat kartını gösterir. Kartı okuyup Onayla ve başlat’a tıklayın; onaylanan oturum iptal edilemez. Otopilot açıksa kart çıkmaz. Kart ve otopilot için bkz. Onaylar ve Otopilot.

Oturum siz katılmadan soru soru ilerler ve son sorudan sonra analiz kendiliğinden oluşturulur. Sonucu Raporlar sayfasında Odak Grubu filtresindeki kartta bulursunuz; kart, diğer oturumlar gibi Odak Grubu Analizi sayfasını açar.

Oturumu yürütme

Solda katılımcı listesi, sağda sohbet yer alır. Üst kısımda A/B Test düğmesi, sohbet başladıktan sonra Yeni Sohbet düğmesi ve kullanılan yanıt sayacı (ör. 40/200) bulunur; sayacın üzerine geldiğinizde kaç soru daha sorabileceğinizi görürsünüz. SCL’de konunuza ve sektörünüze uyan bir marka ya da pazar bilgisi kayıtlıysa oturum ilk sorudan itibaren kendiliğinden bu bilgiye dayanır. Bu durumda katılımcılar markayı gerçek hayattaki gibi farklı düzeylerde tanır.

Soru sorma

1. Sorunuzu yazın… kutusuna sorunuzu yazın. Yeni satır için Shift+Enter’a basın.
2. İsterseniz Görsel düğmesiyle en fazla 4 görsel ekleyin. Görseller soruyla birlikte katılımcılara gösterilir.
3. Kutunun yanındaki kredi tahminini kontrol edin (ör. ~80 kredi).
4. Gönder düğmesine tıklayın ya da Enter’a basın. Sorunun altında önce “… hazırlanıyor”, sonra “… yazıyor” görünür.
5. Yanıtları okuyun. Her yanıt, katılımcının adı ve gönderilme saatiyle görünür; altında ana noktaların kısa bir listesi olabilir. Bir katılımcı yanıt üretemezse “… yanıt veremedi”, 180 saniye içinde yanıt gelmezse “… çok uzun sürdü” uyarısı çıkar.

Sayfadan ayrılabilirsiniz; yanıtlar arka planda üretilmeye devam eder. Yanıtlar üretilirken gönder düğmesi kırmızı Durdur düğmesine dönüşür; buna tıklarsanız bekleyen yanıtlar iptal edilir.

Takip soruları ve tepki turu

Takip sorusu için bir sonraki soruyu yazın. İkinci sorudan itibaren her katılımcı, diğerlerinin bir önceki soruda dile getirdiği ana noktaları görerek yanıt verir. Bir soruyu yalnızca bazı katılımcılara sormak için soldaki listede bu katılımcılara tıklayın: şerit Tüm katılımcılara gönderilecek yerine seçtiğiniz sayıyı gösterir (ör. 3 kişiye gönderilecek). Yeniden herkese göndermek için Herkese’ye tıklayın.

En az 3 yanıt alan bir sorunun yanında Tepkileri al düğmesi çıkar. Düğmeye tıkladığınızda sistem en keskin alıntıyı seçer ve bu görüşe en uzak 3–5 katılımcıya, söylenene katılıp katılmadıklarını ve nedenini sorar. Yanıtlar sorunun altındaki Tepki turu dizisinde görünür. Her soru için yalnızca bir tepki turu yapılabilir.

Yıldız simgeli AI Soru Önerileri düğmesi sohbetin gidişine göre üç soru önerir; her öneri Derinleştirme, Açıklama, Takip ya da Keşif etiketi taşır. Bir öneriye tıkladığınızda öneri mesaj kutusuna yazılır; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz.

Yeni sohbet

Yeni Sohbet › Yeni Sohbet Başlat mevcut sohbeti arşivler ve aynı katılımcılarla, 200 yanıt hakkı yenilenmiş yeni bir oturum açar. Eski oturumlar başlıktaki Oturumlar listesinde Arşiv rozetiyle görünür. İlk sorudan sonra oturumun katılımcıları sabitlenir. Katılımcıları değiştirmek için önce yeni sohbet açın, sonra alttaki Katılımcı Seçimi düğmesiyle seçim ekranına dönün.

A/B testi

A/B testi aynı katılımcılara aynı konuyu iki farklı ifadeyle sorar.

1. İlk sorudan önce A/B Test’e tıklayın. Sohbet Panel A ve Panel B olarak ikiye bölünür; iki panelde de aynı katılımcılar vardır.
2. Her panelin kendi kutusuna (Panel A’ya soru yazın…, Panel B’ye soru yazın…) sorunun bir sürümünü yazın. Görsel için Görsel Ekle’yi kullanın.
3. İsterseniz A/B Soru Önerileri ile en fazla üç soru çifti alın; Alternatif etiketli B sürümü soruyu farklı bir çerçeveyle sorar.
4. Her panelin sorusunu ayrı ayrı gönderin.

Ayarlar ve sınırlar

Kredi hesabı

Kredi = soruyu gönderdiğiniz katılımcı sayısı × 10. Tepki turundaki her yanıt da 10 kredidir. Soru gönderilmeden önce turun tamamının maliyeti bakiyenizle karşılaştırılır. Bakiye yetmezse soru gönderilmez ve gereken ile mevcut krediyi gösteren bir uyarı çıkar.

Kenar çubuğundaki bakiye, soru gönderilir gönderilmez güncellenir. Bir yanıt yeniden denendiğinde kredi iki kez düşülmez.

Soru önerileri, analiz, Yeniden Hesapla ve indirmeler kredi harcamaz. Popülasyon oluşturmanın kredi kuralları için bkz. Krediler.

Sonuçları okuma

Odak Grubu Analizi sayfasını açmak için oturumdaki Analiz düğmesine ya da Raporlar sayfasında Odak Grubu filtresindeki karta tıklayın. Raporlar’da en az bir mesajı olan her oturum ayrı bir kart olarak listelenir; kartta Analiz Hazır ya da Analiz hazır değil yazar. Analiz sayfasında:

1. En az 5 yanıt varsa Analiz Oluştur’a tıklayın. Analiz birkaç dakika sürebilir; bu sırada sayfadan ayrılıp geri dönebilirsiniz.
2. Analizden sonra yeni sorular sorduysanız Yeniden Hesapla’ya tıklayın. Analiz kaydedilmiş hâliyle açılır ve yeni yanıtları kendiliğinden içermez.
3. Sohbete devam etmek için Oturuma Dön’e tıklayın.

Üstteki kutular Katılımcı, Soru, Toplam Yanıt, Genel Duygu ve Uzlaşı değerlerini gösterir. Sayımlar ve ortalama kelime sayısı dışındaki tüm metrikler, yapay zekânın sohbet dökümünü okuyarak yaptığı değerlendirmedir.

Sekmeler:

• Genel Bakış: kısa bir Özet, duygu dağılımı, anahtar kelimeler ve temalar.
• Kümeler: benzer görüşteki 3–5 katılımcı grubu; her kümenin adı, duygusu, üyeleri ve öne çıkan demografik özellikleri.
• Özel Özellik: yalnızca popülasyonda özel özellik varsa; her değer için katılımcı ve yanıt sayısı ile Ort. kelime (ortalama kelime sayısı).
• A/B Karşılaştırma: yalnızca A/B oturumlarında; Genel Kazanan: rozeti (Panel A Kazandı, Panel B Kazandı, Berabere), panel başına Genel Duygu, Katılım Skoru ve İçgörü Kalitesi, her konu için Çerçeveleme Farkı ve Kazanma Sebebi. A/B oturumlarında Genel Bakış ve Kümeler yalnızca Panel A’yı kapsar.

Sil yalnızca hesaplanan analizi siler; sohbet ve rapor kartı silinmez. Raporların genel yapısı için bkz. Bir raporu okumak.

Dışa aktarma

• Excel İndir ilk sorudan sonra kullanılabilir ve sohbetin tam dökümünü içerir. Raw adlı sekmede her yanıt bir satırdır: katılımcının adı, yaşı, cinsiyeti, şehri, eğitimi, gelir grubu, SES’i, A/B paneli, soru, yanıt, yanıtın tepki turundan gelip gelmediği (evet/hayır) ve yanıt zamanı. Diğer sekmelerde özet, kümeler ve temalar, segment etkisi, A/B karşılaştırması ve popülasyon bulunur. Sekme adları İngilizce, içerik Türkçedir.
• PDF İndir analiz oluşturulduktan sonra görünür ve Odak Grup Raporu’nu indirir: Oturum Özeti, Algı Boyutları, Görüş Kümeleri, A/B varsa A / B Panel Analizi, Öne Çıkan Sorular ve Özet.

Dosyalar arka planda hazırlanır. Ayrıntılar için bkz. Dışa aktarma ve indirme.

İpuçları ve sık yapılan hatalar

• Açık ve tek konulu sorular sorun. Katılımcılar genellikle iki ila dört cümleyle yanıt verir.
• Takip sorularını ilgili katılımcılara sorun. Bir takip sorusunu yalnızca ilgili alt gruba göndermek hem krediden hem de 200 yanıtlık haktan tasarruf sağlar.
• Farklı görüşleri bilerek arayın. Katılımcılar önceki sorudaki ana noktaları gördüğü için görüşler zamanla birbirine yaklaşabilir; Tepkileri al karşıt görüşleri öne çıkarır.
• Dengeli bir grup için Akıllı Seçim’i kullanın. Tümünü Seç dengeli bir grup kurmaz. Ortak Kompozisyon Engellendi gösterirse başka bir strateji ya da daha büyük bir popülasyon deneyin.
• Sonuçları yol gösterici olarak okuyun. Yanıtlar dil modellerinin canlandırdığı personalardan gelir; yüksek riskli kararları gerçek tüketicilerle doğrulayın. Bkz. Doğruluk ve sınırlar.

İlgili sayfalar

• Yeni araştırma başlatma
• Popülasyon oluşturma
• Krediler
• Persona profilleri
• Argus ile çalışmak